Η άρνηση του να εμπλακούμε στη ζωή συνδέεται με το αν μπορούμε να διαχειριστούμε τη ματαίωση. Και η ματαίωση είναι κατά μια έννοια ένα κομμάτι της ίδιας της ζωής. Θεωρούμε ότι το ζητούμενο είναι το να προσπαθούμε να νιώσουμε ασφάλεια. Μέσα όμως από την ματαίωση βιώνουμε ότι το ζητούμενο είναι να διαχειριζόμαστε την ανασφάλεια μας και την πραγματικότητα τού ότι δεν μπορούμε να έχουμε τον έλεγχο καταστάσεων.
Η πραγματική συνειδητοποίηση τού ότι δεν έχουμε τον έλεγχο, σε ορισμένους ανθρώπους λειτουργεί θετικά με την έννοια ότι πραγματικά ζουν, ενώ άλλοι διακατέχονται από ένα φόβο. Γιατί, όμως, είναι τόσο αναγκαίο να νιώθουμε ότι έχουμε τον έλεγχο; Ίσως γιατί θεωρούμε ότι μας προστατεύει από τον ψυχικό πόνο και αυτό μας παρέχει μια πλασματική αίσθηση ασφάλειας. Πλασματική με την έννοια ότι ενώ μας προστατεύει, ταυτόχρονα μας εμποδίζει να εξελιχθούμε και να προχωρήσουμε.
Η προσκόλληση όμως στο παρελθόν, ή για να το θέσω καλύτερα, σε συναισθηματικές ανάγκες που δεν ικανοποιήθηκαν στο παρελθόν, λειτουργεί σαν ένας μηχανισμός που τροφοδοτεί την ανάγκη μας να είμαστε κάπου προσκολλημένοι. Το πρόβλημα είναι ότι ενώ γνωστικά κατανοούμε αυτήν την προσκόλληση (ενώ την αντιλαμβανόμαστε), συναισθηματικά δυσκολευόμαστε να αλλάξουμε την κατάσταση.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το συγκινησιακό βίωμα που μας «ορίζει» είναι ασυνείδητο. Μας ορίζει και ταυτόχρονα μας προστατεύει γιατί αυτό βιώνουμε ως πραγματικό και αληθινό. Το ερώτημα είναι από τι πραγματικά προστατευόμαστε; Ίσως οι εσωτερικές συγκρούσεις να είναι το υποκειμενικό βίωμά μας, που συγκρούεται με την εξέλιξη μας ως ύπαρξη στη ζωή. Η αυτό-εκτίμηση, -και θέλω να ξεκαθαρίσω ότι η αυτό-εκτίμηση για μένα δεν έχει καμία
σχέση με την αυτοπεποίθηση-, η αυτο-εκτίμηση είναι το πόσο πιστεύουμε ότι αξίζουμε και το πόσο ενδυναμωμένοι είμαστε στο να διαχειριζόμαστε τον ψυχικό πόνο που συνδέεται με την άρνηση τού να εμπλακούμε στη ζωή.
Η άρνηση είναι ένας από τους ισχυρότερους αμυντικούς μηχανισμούς. Και όλοι οι αμυντικοί μηχανισμοί εξυπηρετούν ένα σκοπό, την προστασία μας από τον ψυχικό πόνο. Βέβαια καλά κάνουμε και έχουμε αυτούς τους μηχανισμούς, αλλά μήπως ταυτόχρονα δεν είναι αυτοί που μας εμποδίζουν να εμπλακούμε στη ζωή;
Και τι γίνεται όταν παραμένουμε προσκολλημένοι σε αυτούς; Όπως με την απώθηση και την αυτο-λύπηση που θεωρώ ότι είναι δύο από τους πιο δυνατούς αμυντικούς μηχανισμούς; Σε ό,τι αφορά την απώθηση δυστυχώς ή ευτυχώς, εάν δεν βιώσουμε αυτό που νιώθουμε, το συναίσθημα αυτό γίνεται πιο «άγριο» και ίσως ανεξέλεγκτο. Η αυτο-λύπηση, από την άλλη πλευρά, εξυπηρετεί τον φόβο τού να εξελιχθούμε, όσο επώδυνη και αν είναι κάποιες φορές αυτή η εξέλιξη.
Προκαλεί εντύπωση το πόσο αρνούμαστε να εμπλακούμε στη ζωή παρότι είναι τόσο αναγκαίο όπως το οξυγόνο. Η άρνηση του να εμπλακούμε στη ζωή ίσως να έχει σχέση και με την άρνηση ή με το φόβο, που πηγάζει από το πώς ερμηνεύουμε το ανθρώπινο είδος. Και αυτή η ερμηνεία είναι συνδεδεμένη με την σχέση που έχουμε με τους γονείς μας, η οποία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στο πώς ερμηνεύουμε τον κόσμο, τους ανθρώπους και τη σχέση μας με τους γύρω.
Να εμπλακούμε στη ζωή σημαίνει να μπορούμε να εκτεθούμε, να επικοινωνούμε, να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να βιώνει όλα αυτά που νιώθουμε, να «τσαλακωνόμαστε», να πέφτουμε, αλλά κυρίως να αποδεχτούμε τη φύση μας ως ένα είδος το οποίο όσο καλό είναι, άλλο τόσο κακό είναι. Και να μη φοβόμαστε αυτήν τη σύγκρουση, γιατί μέσα από τις εσωτερικές συγκρούσεις πηγάζουν οι βαθύτερες και πιο ουσιαστικές αλλαγές.
* Η Αντιγόνη Συμεωνίδου είναι ψυχοθεραπεύτρια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου