Εννέα επιστήμονες «χαρτογραφούν» την οικονομική κρίση της χώρας μας

«ΤO μνημόνιο όχι μόνο δεν αποτελεί μονόδρομο, αλλά οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε αδιέξοδο». Σε αυτή τη διαπίστωση οδηγούνται από διαφορετικούς δρόμους οι εννέα επιστήμονες που κλήθηκαν να χαρτογραφήσουν την κρίση που βιώνει η χώρα μας. Eνα σαρωτικό γεγονός, που όπως σημειώνεται, «είναι το ίδιο με προηγούμενες οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις και ταυτόχρονα πολύ διαφορετική».
Οι συγγραφείς του τόμου ιχνηλατούν τα όρια, το βάθος, την καταγωγή, τις αιτίες, τις συνέπειες της κρίσης σε όλα τα επίπεδα: κοινωνικό/θεσμικό, οικονομικό, κοινωνικό, εργασιακό και περιβαλλοντικό.

Ακόμα παραθέτουν πιθανές εναλλακτικές επιλογές, αφού όπως συμφωνούν ο τρόπος εξόδου από την κρίση θα καθορίσει το μέλλον της χώρας. Eν τέλει δίνουν τις δικές τους ερμηνείες για το πού είμαστε; Πού πάμε; Τι να κάνουμε;

Σε μία σταχυολόγηση του τόμου ο Kώστας Βεργόπουλος υπογραμίζει: «Δεν είναι τα ελλείμματα ούτε το χρέος που προκαλούν την ύφεση, αλλά ακριβώς το αντίστροφο: η οικονομική επιβράδυνση αποβαίνει βασική αίτια διόγκωσης τόσο των ελλειμμάτων όσο και του χρέους».

Για τις λύσεις που προτείνονται –συντριβή των εργατικών κατακτήσεων, μακρόχρονα προγράμματα λιτότητας κ.ά.– ο Λεωνίδας Βατικιώτης υπογραμμίζει πως «καθιστούν σαφές ότι η έξοδος από την κρίση θα είναι εξαιρετικά άνιση, εις βάρος των εργαζομένων και, το σημαντικότερο, εύθραυστη, χωρίς θεαματικές επιδόσεις».

Το εξωτερικό χρέος της περιφέρειας, επισημαίνει ο Κώστας Λαπαβίτσας, «αντανακλά την προβληματική της ενσωμάτωση στην ευρωζώνη. Η γενικευμένη συμπίεση των μισθών επέτρεψε στο κέντρο να κερδίσει ανταγωνιστικότητα, οδηγώντας σε αυξημένη χρέωση της περιφέρειας προς το κέντρο».

Ο Σταύρος Μαυρουδέας σημειώνει για τις ηγεμονικές οικονομίες ότι «ενώ ευθύνονται πρωταρχικά για το πρόβλημα, το μεταθέτουν στις πιο αδύναμες οικονομίες. Eτσι μια αδύνατη οικονομία στοχοποιείται για παραδειγματισμό, πιέζεται από δανειστές με κυριολεκτικά τοκογλυφικούς όρους και τελικά, όταν κυριολεκτικά στραγγισθεί, οδηγείται στην προκρούστεια κλίνη του ΔΝΤ».

Αν αξιοποιηθούν σωστά τα κονδύλια της «παύσης πληρωμών» (τοκοχρεολύσια), σημειώνει ο Γιάννης Τόλιος, θα «έχουν θετική επίδραση στην οικονομία και την κοινωνία. Κατά συνέπεια το πρόβλημα γίνεται πολιτικό».

Το ιστορικό ερώτημα του σήμερα σύμφωνα με τον Μενέλαο Γκίβαλο είναι «εάν υπάρχουν πνευματικές, πολιτικοϊδεολογικές και κοινωνικές δυνάμεις που να μπορούν όχι απλώς να διαμαρτύρονται και να διαπιστώνουν το πρόβλημα, αλλά να συγκροτήσουν τον πυρήνα μιας πράγματι εναλλακτικής λύσης, ενός νέου παραδείγματος, που θα αντιμετωπίζει τη σχέση κοινωνίας-οικονομίας - δημοκρατίας με “νέα μάτια”.

Η τυπική σχέση εργασίας, με τη μορφή της πλήρους και σταθερής απασχόλησης, παραθέτει ο Γιάννης Κουζής, πως «όχι μόνο περιορίζεται υπέρ του ευέλικτου εργασιακού προτύπου, αλλά υπόκειται και σε σοβαρές ποιοτικές αρνητικές μεταβολές στο περιεχόμενό της, υπό την πίεση του ευέλικτου και φθηνού εργατικού δυναμικού και της υψηλής ανάπτυξης του εφεδρικού στρατού των ανέργων».

Για τους ισχυρισμούς ότι το «ιδιωτικοποιημένο» περιβάλλον θα βελτιωθεί σε σχέση με τον ανίκανο και διεφθαρμένο δημόσιο τομέα ο Μάκης Ζέρβας σημειώνει πως «ίσως να έχουν δίκιο σε ορισμένους τομείς όπου το κράτος λάμπει διά της απουσίας του… όταν ο τομέας αυτός δεν θα είναι πλέον κερδοφόρος, τότε δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι ο ιδιωτικός τομέας θα συνεχίσει να ενδιαφέρεται. Και το αποτέλεσμα; Πολύ απλά είτε υποβάθμιση του περιβάλλοντος, είτε κρατικές επιδοτήσεις, είτε αύξηση των τιμών».

Τέλος, ο Πέτρος Παπακωνσταντίνου πιστεύει πως το μόνο που εγγυάται «νομοτελειακά» η κρίση είναι «η οξύτατη κοινωνική πόλωση και η αναζήτηση “ρηξικέλευθων” απαντήσεων, νέων προτύπων για να αντικαταστήσουν τα σπασμένα είδωλα των χθεσινών θεών, που οδήγησαν στη χρεοκοπία. Αν αυτό το “λιντσάρισμα των ενόχων” γίνει από τα δεξιά ή από τα αριστερά, εξαρτάται εν πολλοίς από τη συνειδητή δράση των ενεργών πολιτικών υποκειμένων».

Το βιβλίο παρουσιάζεται την Πέμπτη 16 Δεκεμβρίου στο αμφιθέατρο του ΑΚΤΟ (Ευελπίδων 11Α). Ωρα: 7.30.